Tìm kiếm  
 
Thị trường Tài chính quốc tế Công cụ Kĩ thuật tài chính Qui hoạch Cấu trúc vốn Kế toán-Kiểm toán Tổ chức tài chính
Kế toán quản trị | Kế toán tài chính | Kiểm toán
Bạn đang ở :  Trang chủ » Kiến thức KD » Tài chính » Kế toán-Kiểm toán » Kế toán tài chính

Tin Tức Kinh Tế - Tài Chính

Saga-Việc Làm

THẾ GIỚI KINH DOANH

CUỘC SỐNG

THUẬT NGỮ

 

SỰ KIỆN - CHUYÊN ĐỀ

BÀI HAY

Khấu hao và các phương pháp tính khấu hao tài sản cố định
Vốn cố định và vốn lưu động
26 chuẩn mực kế toán Việt Nam P.1
Khấu hao tài sản cố định
Một số đặc điểm của kế toán Mỹ
Bàn thêm về vấn đề vốn cố định và vốn lưu động
Hỏi về cách tính và phân bổ chi phí quản lý
Số sách kế toán
Chỉ số Z: Công Cụ Phát Hiện Nguy Cơ Phá Sản và Xếp Hạng Định Mức Tín Dụng (bài 1)
Hạch toán trong doanh nghiệp
... Xem toàn bộ

BÀI BÌNH CHỌN

  26 chuẩn mực kế toán Việt Nam P.1  
  Khấu hao và các phương pháp tính khấu hao tài sản cố định  
  Chớ coi thường ngôn ngữ của thế giới kinh doanh  
  Bàn thêm về vấn đề vốn cố định và vốn lưu động  
  Chỉ số Z: Công Cụ Phát Hiện Nguy Cơ Phá Sản và Xếp Hạng Định Mức Tín Dụng (bài 1)  
  Thông tin tài chính minh bạch- Hiểu sao cho đúng?  
  Quy tắc 72  
  Vốn cố định và vốn lưu động  
  Những sai sót cần tránh trong công tác kế toán tài chính  
  Tìm hiểu và phân tích mô hình kế toán tinh gọn trong các doanh nghiệp hiện nay  
... Xem tất cả
 
ĐĂNG NHẬP
  Tên truy cập:
  Mật khẩu:

Quên mật khẩu

Tại sao Saga?

1 Bài viết vàng / 17 Bài viết bạc

  Liên hệ nóng:
YM: sagarina 
sagavietnam 
     Email: info@saga.vn

 

Người gửi: lamminhchanh  --   31/07/2007 05:40 PM    

Chỉ số Z: Công Cụ Phát Hiện Nguy Cơ Phá Sản và Xếp Hạng Định Mức Tín Dụng (bài 1)

( Bình chọn: 13   --  Thảo luận: 10 --  Số lần đọc: 19548)

Chỉ số Z: Công Cụ Phát Hiện Nguy Cơ Phá Sản và Xếp Hạng Định Mức Tín Dụng (bài 1)

Phá sản được xem như dấn chấm hết đối với một doanh nghiệp. Làm thế nào để phát hiện sớm các dấu hiệu báo trước nguy cơ phá sản để có biện pháp kịp thời.  Bài viết này giới thiệu một trong những công cụ phổ biến nhất để phát hiện nguy cơ phá sản. Đó là chỉ số Z.  Hãy tự tính chỉ số Z để phòng bệnh cho doanh nghiệp. ( Đối với nhà đầu tư:  để chọn công ty không bị nguy cơ phá sản)

Chỉ số Z (Z score) – công cụ phát hiện nguy cơ phá sản:

Việc tìm ra một công cụ để phát hiện dấu hiệu báo trước sự phá sản luôn là một trong những mối quan tâm hang đầu của các nhà nghiên cứu về tài chánh doanh nghiệp. Có nhiều công cụ đã được phát triển để làm việc này. Trong đó, chỉ số Z là công cụ được cả hai giới học thuật và thực hành, công nhận và sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới. Chỉ số này được phát minh bởi Giáo Sư Edward I. Altman, trường kinh doanh Leonard N. Stern, thuộc trường Đại Học New York, dựa vào việc nghiên cứu khá công phu trên số luợng nhiều công ty khác nhau tại Mỹ. Mặc dù chỉ số Z này được phát minh tại Mỹ, nhưng hầu hết các nuớc, vẫn có thể sử dụng với độ tin cậy khá cao.  

Chỉ số Z bao gồm  5 chỉ số X1, X2, X3, X4, X5:  

X1  =      Tỷ số Vốn Lưu Động trên Tổng Tài Sản (Working Capitals/Total Assets).

X2 =       Tỷ số Lợi Nhuận Giữ Lại trên Tổng Tài Sản (Retain Earnings/Total Assets)

X3 =       Tỷ Số Lợi Nhuận Trước Lãi Vay và Thuế trên Tổng Tài sản (EBIT/Total Assets)

X4 =       Giá Trị Thị Trường của Vốn Chủ Sỡ Hữu trên Giá trị sổ sách của Tổng Nợ (Market Value of Total Equity / Book values of total Liabilities)

X5=        Tỷ số Doanh Số trên Tổng Tài Sản (Sales/Total Assets)

Từ một chỉ số Z ban đầu, Giáo Sư Edward I. Altman đã phát triển ra Z’ và Z’’ để có thể áp dụng theo từng loại hình và ngành của doanh nghiệp, như sau:

Đối với doanh nghiệp đã cổ phần hoá, ngành sản suất:

                Z = 1.2x1 + 1.4x2 + 3.3x3 + 0.64x4 + 0.999x5

  • Nếu  Z > 2.99           Doanh nghiệp nằm trong vùng an toàn, chưa có nguy cơ phá sản
  • Nếu 1.8 < Z < 2.99    Doanh nghiệp nằm trong vùng cảnh báo, có thể có nguy cơ phá sản
  • Nếu  Z <1.8:             Doanh nghiệp nằm trong vùng nguy hiểm, nguy cơ phá sản cao.

Đối với doanh nghiệp chưa cổ phần hoá, ngành sản suất:

                Z’ = 0.717X1 + 0.847X2 + 3.107X3 + 0.42X4 + 0.998X5

  • Nếu  Z’ > 2.9:              Doanh nghiệp nằm trong vùng an toàn, chưa có nguy cơ phá sản
  • Nếu  1.23 < Z’ < 2.9:    Doanh nghiệp nằm trong vùng cảnh báo, có thể có nguy cơ phá sản
  • Nếu  Z’ <1.23:               Doanh nghiệp nằm trong vùng nguy hiểm, nguy cơ phá sản cao.

Đối với các doanh nghiệp khác:

Chỉ số Z’’ dưới đây có thể được dùng cho hầu hết các ngành, các loại hình doanh nghiệp. Vì sự khác nhau khá lớn của X5 giữa các ngành, nên X5 đã được đưa ra. Công thức tính chỉ số Z’’ được điều chỉnh như sau

                  Z’’ = 6.56x1 + 3.26x2 + 6.72x3 + 1.05x4

  • Nếu  Z’’ > 2.6                 Doanh nghiệp nằm trong vùng an toàn, chưa có nguy cơ phá sản
  • Nếu   1.2 < Z’’ < 2.6       Doanh nghiệp nằm trong vùng cảnh báo, có thể có nguy cơ phá sản
  • Nếu    Z <1.1                 Doanh nghiệp nằm trong vùng nguy hiểm, nguy cơ phá sản cao.

Tăng chỉ số Z để giảm thiểu khả năng phá sản:

Để tăng chỉ số Z chúng ta cần tăng từng tử số và giảm mẫu số của từng chỉ số X bên trên.  102378.jpgQuan sát 5 chỉ số X, chúng ta có thể nhận thấy Tổng Tài Sản là mẫu số của 4 chỉ số X1, X2, X3, X5. Do đó nếu doanh nghiệp có thể giảm được tổng tài sản mà vẫn giữ vững quy mô, hiệu quả hoạt động thì chắc chắn chỉ số Z sẽ tăng lên rõ rệt. Vì thế doanh nghiệp cần phải rà soát thật kỹ để tìm ra những tài sản không hoạt động, tức là những tài sản không góp phần trực tiếp hay gián tiếp tạo ra doanh số. Bán chúng đi, doanh nghiệp sẽ giảm được các mẫu số của 4 chỉ số X nói trên, và đồng thời tăng được tử số của một số chỉ số. Đối với những tài sản không có nợ hay nợ ít, khi bán đi doanh nghiệp sẽ nhận được thêm tiền mặt, khi đó Vốn lưu động – tử số của X1 sẽ tăng lên. Bên cạnh đó chi phí khấu hao cũng sẽ giảm xuống, dẫn đến tỷ suất lợi nhuận tăng, tức là tử số của X2, và X3 sẽ tăng theo.    

Trong trường hợp tài sản đang bị nợ, khi bán chúng đi, vốn lưu động có thể sẽ không tăng lên liền lúc đó, nhưng tổng nợ - mẫu số X4 -  sẽ giảm xuống, chi phí lãi suất, và khấu hao cũng giảm theo. Tỷ lệ lợi nhuận vì thế sẽ tăng lên, tử số của X2, X3 sẽ tăng lên. Và nếu quản lý tốt, chúng ta sẽ có thêm tiền mặt. Tức là vốn lưu động sẽ tăng lên theo. Tử số X1 cũng sẽ tăng lên theo sau đó.

Rõ ràng việc bán đi những tài sản không hoạt động sẽ tạo ra ảnh hưởng rất tốt đến sự tăng trưởng của các chỉ số X. Dĩ nhiên, không phải tài sản nào bán đi cũng có thể đưa chỉ số Z lên. Có những tài sản khi bán đi, sẽ làm ảnh hưởng lớn đến doanh số - tử số của chỉ số X5, và ảnh hưởng gián tiếp đến đến các tử số của X2, X3. Khi đó lợi bất cập hại. Do đó doanh nghiệp rất phải cẩn thận trong việc phân loại tài sản. Không phải cứ bị nguy hiểm là lo bán tài sản.

Để tăng tử số X2, X3 công ty cần phải tạo nhiều lợi nhuận hơn qua hoạt động kinh doanh chính của mình,  hay đôi khi là  từ những “phi vụ” kinh doanh không thường xuyên. Làm sao bán được nhiều hàng/dịch vụ , với giá chấp nhận được, quay vòng vốn nhanh…đó là những việc làm có tính sống còn mà công ty phải thực hiện.

Để tăng  X3 - Lợi Nhuận giữ lại, doanh nghiệp cần phải để ý đến mức chia cổ tức cho nhà đầu tư. Cổ tức chia ít đi thì Lợi Nhuận giữ lại sẽ tăng lên. Tuy vậy, doanh nghiệp không thể giảm cổ tức đến mức quá thấp vì khi đó nhà đầu tư sẽ phản ứng, dẫn đến giá cổ phiếu thấp, tất sẽ làm làm giảm tử số của  X4 và vì thế tăng chỉ số Z.

Để làm tăng doanh số - tử số của X5, doanh nghiệp cần phải có tăng cường năng lực hoạt động kinh doanh của mình. Một điều cần phải quan tâm là doanh nghiệp phải cân bằng giữa chi phí của việc tăng doanh số và biên độ tăng của doanh số. Nếu chi phí tăng quá cao, thì tử số X1, X2, X3 sẽ giảm, khi đó việc tăng tử số X5 sẽ là vô nghĩa vì không đủ sức bù đắp cho sự giảm của các chỉ số X1, X2, X3.

Cuối cùng, để tăng X4, chúng ta phải tăng giá trị thị trường của vốn chủ sỡ hữu, bằng cách tăng thị giá cổ phiếu, đối với công ty đại chúng, hoặc tăng giá trị tài sản ròng, đối với công ty dạng khác. Tuy nhiên đây không phải là công việc dễ thực hiện. Có một các đơn giản hơn là giảm bớt nợ. Doanh nghiệp có thể dùng tiền mặt để trả nợ, nhưng cần thận trọng nếu lựa chọn102376.jpg giải pháp này, vì khi đó vốn lưu động sẽ bị giảm, có thể ảnh hưởng gián tiếp đến doanh số và lợi nhuận. Một giải pháp tốt hơn và thường được lựa chọn là bán bớt những tài sản không hoạt động như đã trình bày ở trên.

Tóm lại, để tăng chỉ số Z lên, tùy theo tình huống, chúng ta sẽ ra quyết định thực hiện một hay nhiều giải pháp trên. Tuy vậy, bất cứ giải pháp nào cũng sẽ dẫn đến tình trạng khó khăn, doanh nghiệp phải “thắt lưng buột bụng” trong một thời gian. Vì thế phòng bệnh bao giờ cũng tốt hơn chữ bệnh. Hãy luôn để mắt đến chỉ số Z và hành động ngay để tăng chỉ số này khi nó bắt đầu “mấp mé”  khu vực cảnh báo.

Bài sau chúng ta sẽ bàn về cách sử dụng chỉ số Z để tự ước lượng định mức tín dụng của doanh nghiệp, vốn rất quan trọng trong việc phát hành trái phiếu để mượn nợ.

Lâm Minh Chánh, MBA


Tài liệu tham khảo: The Z-score Bankruptcy Model: Past, Present, and Future, Edward I. Altman, 1977; Corporate Finance Distress and Bankruptcy, Edward I. Altman, 1993; The use of Credit scoring Models and the Importance of a Credit Culture, Edward I. Altman; Z scores – a guide to failure prediction, Eidleman Gregory J., 1995; Why do firm pay for bond rating when they can get it for free, Yingjin Gan, 2003.


Bài liên quan:
Dùng chỉ số Z để ước tính Hệ số Tín Nhiệm (bài 2)

(Bài đã đăng trên báo Nhịp cầu Đầu Tư ngày 30-07-2007)

 
Bookmark and Share
  File gắn kèm:
 
  File download:
 
Điểm trung bình:           Tổng điểm: 44/ 13 lượt bình chọn
Bình chọn:
 

+ Thêm vào Bài viết ưa thích +   

+ Xóa bỏ việc nhận tin nhắn thông báo khi có thảo luận mới cho bài viết này +   
 
Bổ sung nội dung cho bài viết và tranh luận( 9)
  nguyenngocssc (17/05/2011 07:05 PM) Có ích: 0/0    
 
© SAGA - CHỈ SỐ X4 TRONG Z -  Xin trả lời bạn Viethana là đối với doanh nghiệp chưa cổ phần hóa thì chỉ số X4 được xác định bởi giá trị vốn chủ sở hữu của công ty với giá trị của tổng nợ. Bạn tham khảo nhé, chúc thành công.
 
   
     
  hathu86 (08/07/2008 11:29 AM) Có ích: 2/2    
 
Em có thắc mắc là nếu chỉ đơn giản là tính chỉ số Z theo công thức như trên thì có quá "vội vàng" khi kết luận về tình trạng của một công ty hay không ? Vì đây là số liệu tĩnh, nó không đặc thù cho các ngành khác nhau.
 
   
     
  lamminhchanh (19/09/2007 07:10 AM) Có ích: 3/3    
 
Hi bạn Jeany_huynh và các bạn khác, Bài thứ  2 về chỉ số Z đã được viết rồi mà.
Người gửi: lamminhchanh  --   13/08/2007 12:36 PM    

Dùng chỉ số Z để ước tính Hệ số Tín Nhiệm (bài 2)

 

Nó đây. Cheers. LMC

 
   
     
  gato (17/09/2007 05:15 PM) Có ích: 1/1    
 

Xin lỗi anh longplt, có lẽ anh đã nhầm lẫn về mặt khái niệm. Cổ phần hóa là việc chuyển đổi một công ty chưa phải là cổ phần thành công ty cổ phần. Trở thành đại chúng là việc một công ty cổ phần có đủ điều kiện vốn trên ... đồng và số cổ đông trên ... người (tại VN được quy định là trên 10 tỷ và 100 người).

 
   
     
  longplt (17/09/2007 04:51 PM) Có ích: 2/2    
 
To: Viethana

Đối với các doanh nghiệp chưa là công ty đại chúng. Giáo sư Altman phát triển một mô hình tương tự:

Zt = 0.717X1t + 0.847X2t + 3.107X3t + 0.420X4t + 0.998X5t

Trong đó: X4 = Book value of equity / book value of liabilities

Các biến khác giữ nguyên.
 
   
     
  viethana (17/09/2007 12:22 PM) Có ích: 1/1    
 
Cho tôi hỏi khi tính chỉ số z với các DN chưa cổ phần thì X4 dựa vào đầu để tính.
 
   
     
  jeany_huynh (10/09/2007 11:04 AM) Có ích: 1/1    
 
Chờ hoài mà chưa thấy bài viết thứ 2. Bài này hay quá. Cám ơn anh lamminhchanh
 
   
     
  lamminhchanh (01/08/2007 08:25 PM) Có ích: 1/3    
 

Bạn longpt nói chính xác. Đây là hàm đa biến do đó giải thích đơn giản như trong bài là chưa chính xác lắm. Tuy vậy, đây là bài viết dành cho đại chúng và doanh nhân (không chuyên tài chánh, toán học). Ban biên tập chỉ muốn người viết giới thiệu và giải thích phần nào về chỉ số Z, những gì tác động đến nó...

Quan sát của bạn về hướng chạy của chỉ số Z khá chính xác. Một tài liệu nghiên cứu về vấn đề này cho thấy khi Z nằm trong vùng cảnh báo thì 73% doanh nghiệp sẽ bị phá sản trong vòng 2 năm sau.

Bài sau nói về nghiên cứu của chính Giáo sư Edward I. Altman, qua thống kế ông tìm ra sự tương đồng tương đối giữa chỉ số X và xếp hạng định mức tín dụng. Do đó, nếu tính được chỉ Z, chúng ta có thể tự ước định khá chính xác định mức tín dụng. Không biết có viết kịp không vì mình đi công tác. Cám ơn bạn longpt. Cheers. LMC.

 
   
     
  longplt (01/08/2007 06:27 AM) Có ích: 4/5    
 
Tôi có một số ý kiến nho nhỏ đối với bài viết của anh Lamminhchanh để làm rõ thêm vấn đề.

Nhìn vào công thức tính chỉ số Z ta thấy X3 = Tỷ Số Lợi Nhuận Trước Lãi Vay và Thuế trên Tổng Tài sản (EBIT/Total Assets) đóng vai trò quan trọng nhất khi hệ số của nó lên tới 3.3. Do vậy, X3 mà cụ thể là EBIT hay khả năng sinh lợi của tài sản của doanh nghiệp là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến Z. Muốn tăng Z, ta tăng X3 theo phân tích của anh LMC. Nếu kết quả kinh doanh không như mong đợi, X3 có thể sẽ kéo tụt Z, đặc biệt trong trường hợp lỗ.

Đứng trên quan điểm người phân tích, Z được sử dụng để đánh giá khả năng phá sản của doanh nghiệp (financial distress). Tuy nhiên, một câu hỏi đặt ra là phân tích chỉ số Z như thế nào? Có những doanh nghiệp mà chỉ số Z nằm trong vùng nguy hiểm trong một thời gian rất dài nhưng không lâm vào tình trạng phá sản, ngược lại thực tế còn cho thấy doanh nghiệp đó phục hồi một cách ngoạn mục như thế nào.

Nếu bạn là chuyên gia ngân hàng, bạn đang phân tích khả năng phá sản của một doanh nghiệp sản xuất. Bạn vẽ đồ thị Z-score, với đường Z luôn nhỏ hơn 1.8 (vùng nguy hiểm) trong 5 năm gần nhất liên tiếp. Bạn có thể vội vàng kết luận doanh nghiệp đang có nguy cơ phá sản cao không nên cho vay?? câu trả lời là chưa. Bởi vì Z-score chỉ có thể cho ta thấy nguy cơ phá sản của doanh nghiệp trên góc độ số liệu tài chính, mà không xem xét được các yếu tố khác như môi trường kinh doanh, chiến lược và chính sách phát triển của doanh nghiệp.

Nếu bỏ qua các yếu tố vừa đề cập, bạn cũng có thể nhìn vào xu hướng của đường Z để có thể đưa ra phân tích. Nếu đường Z nằm trong vùng nguy hiểm, mà lại đi "thẳng băng" hoặc "dốc xuống", thì coi như ban giám đốc doanh nghiệp đang "ngủ quên" chưa ý thức được vị trí của doanh nghiệp mình. Trường hợp này khả năng không cho vay là rất cao. Trong trường hợp đường Z có xu hướng đi lên, thậm chí là vừa lên vừa xuống (fluctuation), vẫn còn có khả năng cho vay. Bởi vì, doanh nghiệp thực sự có ý thức về vị trí và có nỗ lực thoát khỏi vùng nguy hiểm. Trường hợp  này xảy ra rất nhiều trong thực tế, và phần lớn các doanh nghiệp khi có ý thức và nỗ lực đều thoát khỏi vùng hiểm nguy, phục hồi và tăng trưởng ngoạn mục (nếu phát hiện ra các "chú" này sớm thì tha hồ mà kiếm capital gain).

Rất cảm ơn anh Lamminhchanh, rất mong đợi bài viết tiếp theo của anh về chủ đề này.
 
   
     
 
Thảo luận (1) Thành viên ưa thích (26)
Trang trước   -  1/1  -   Trang sau
 
  thuoc_duoc_den (14/03/2009 01:38 PM)  
 
© SAGA - Chỉ số Z đối với hoạt động tín dụng của ngân hàng -  Cho em hỏi là chỉ số Z có ý nghĩa gì trong quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng không?
 
   
     
 
     Gửi thảo luận (Vui lòng gõ Tiếng Việt có dấu. Nếu bạn chưa có bộ gõ Tiếng Việt, nhấn vào đây  
     
Tiêu đề 
   
 
( Tối đa1MB)
 
    (Để tham gia thảo luận, bạn cần đăng nhập)  
 
 
 
:: CÁC BÀI LIÊN QUAN
 
 
:: CÁC BÀI MỚI TRONG NGÀY
 
 
:: CÁC BÀI TIẾP THEO
Bàn thêm về vấn đề vốn cố định và vốn lưu động
Thông tin tài chính minh bạch- Hiểu sao cho đúng?
Thế nào là phù hợp?
Vốn cố định và vốn lưu động
Hỏi về ITA
Bàn thêm về kế toán trong vai trò ngôn ngữ của thế giới kinh doanh
Chớ coi thường ngôn ngữ của thế giới kinh doanh
 
 
 
 

Đăng ký:216483 (Vàng: 21 - Bạc:11)

Thảo luận:42710

Thuật ngữ tài chính-kinhdoanh:4964

Hỏi đáp kinh tế-kinh doanh:1494

Counter:
hit counter

Chăm sóc kỹ thuật bởi  NVS

TRANG CHỦ  |  GIỚI THIỆU  |  SITEMAP |  ĐỐI TÁC  |  ĐIỀU KHOẢN  |  Ý KIẾN  |  LIÊN HỆ/QUẢNG CÁO
Liên hệ quảng cáo:
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ TRỰC TUYẾN IP (IP MEDIA JSC)
Email: info@saga.vn
 
Hà Nội: Tầng 26 Xuân Thủy Tower, 173 Xuân Thủy, Q Cầu Giấy – ĐT: (04) 39446509
TP HCM: Lầu 5, 293 Điện Biên Phủ, P. 15, Q. Bình Thạnh - ĐT:(08) 54042168
Giấy phép số 362/GP-BC do Cục Báo chí, Bộ Văn hoá-Thông tin cấp ngày 05/12/2006.
® Ghi rõ nguồn "saga.vn" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này.